Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych służby porządkowe i informacyjne są uprawnione do przeglądania zawartości bagaży i odzieży osób w przypadku podejrzenia, że osoby te wnoszą lub posiadają niedozwolone przedmioty.

Obserwując praktykę postępowania ww. służb podczas procesu wpuszczania widzów na stadiony piłkarskie w Polsce, zwłaszcza na mecze ligowe, pucharowe lub klubowych rozgrywek europejskich, kibice spotykają się z szeregiem naruszeń prawa związanych z przeglądaniem ich odzieży lub bagażu, jakich dopuszczają się pracownicy agencji ochrony. Postaram się dziś wyjaśnić, jak kwestie te reguluje obowiązujące prawo.

Uprawnienie nadane członkom służby porządkowej i informacyjnej w art. 20 ust. 1 pkt 3 znajduje zastosowanie jedynie w przypadku podejrzenia, że osoby te wnoszą lub posiadają przedmioty, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy – broń lub inne niebezpieczne przedmioty, materiały wybuchowe, wyroby pirotechniczne, materiały pożarowo niebezpieczne, napoje alkoholowe, środki odurzające lub substancje psychotropowe. Podjęcie działań przeglądania odzieży lub bagażu opiera się więc na „podejrzeniu” członka służby porządkowej lub informacyjnej. Jest to więc przesłanka dalece nieprecyzyjna, ale kwestie te zostaną rozważone w kolejnym wpisie.

Osoba, której zawartość bagaży i odzieży ma zostać przejrzana musi wiedzieć, że ma do czynienia z członkami służby porządkowej lub informacyjnej. Kierownik do spraw bezpieczeństwa, o którym mowa w art. 19 ust. 4 u.b.i.m. i członkowie obu służb obowiązani są do noszenia w widocznym miejscu identyfikatora wydanego przez organizatora. Identyfikator zawiera nazwę wystawcy, numer identyfikacyjny i wizerunek twarzy, termin ważności oraz pieczęć i podpis wystawcy (art. 21 ust. 1 i 2 u.b.i.m.). Dodatkowo § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 2011 r. w sprawie wymogów, jakie powinni spełniać kierownik do spraw bezpieczeństwa, służby porządkowe i służby informacyjne, które zostało wydane na mocy art. 23 u.b.i.m., stanowi, że członków obu służb wyposaża się w jednolity i umożliwiający łatwą identyfikację ubiór opatrzony na plecach odblaskowym napisem – odpowiednio – „Służba porządkowa” lub „Służba informacyjna”. Obowiązkiem organizatora jest prowadzenie ewidencji wydanych identyfikatorów (art. 21 ust. 3 u.b.i.m.).

Ponadto rozporządzenie w §7 określa procedurę przeglądania zawartości odzieży lub bagażu osoby uczestniczącej w imprezie masowej. Przepis §7 ust. 2 stanowi, że przed rozpoczęciem przeglądania zawartości bagażu lub odzieży osoby uczestniczącej w imprezie masowej członek służby porządkowej jest obowiązany użyć zwrotu „służba porządkowa”, a członek służby informacyjnej zwrotu „służba informacyjna” oraz okazać umieszczony w widocznym miejscu identyfikator wydany przez organizatora imprezy masowej, w sposób umożliwiający osobie, której bagaż lub odzież są przeglądane, odczytanie danych na nim  umieszczonych.

Obowiązkowe jest też podanie podstawy prawnej i przyczyny przeglądania zawartości bagażu lub odzieży. Jednocześnie przed rozpoczęciem przeglądania zawartości bagażu lub odzieży osoby uczestniczącej w imprezie masowej wzywa się tę osobę do okazania ich zawartości (§7 ust. 4). Warto też podkreślić, że podczas wykonywania wymienionych czynności, członek służby porządkowej albo informacyjnej, jest obowiązany podać swoje imię i nazwisko, jeśli zażąda tego osoba przeszukiwana.

Podsumowując:

– członkowie służby porządkowej lub służby informacyjnej muszą być wyraźnie oznakowani, tj. posiadać odpowiedni ubiór z napisami „służba porządkowa” lub „służba informacyjna” oraz umieszczony w widocznym miejscu identyfikator, który zawiera m. in. numer identyfikacyjny i wizerunek twarzy członka służby;

– przed rozpoczęciem przeglądania odzieży lub bagażu członek służby porządkowej lub służby informacyjnej musi określić z jakiego rodzaju służby jest oraz okazać identyfikator w sposób umożliwiający odczytanie zamieszczonych na nim danych;

– obowiązkiem jest podanie podstawy prawnej i powodów przeglądania odzieży lub bagażu;

– przed rozpoczęciem kontroli należy wyraźnie wezwać (np. proszę umożliwić przejrzenie plecaka) osobę wchodzącą na mecz do okazania odzieży lub bagażu;

– na żądanie osoby kontrolowanej członek służby przeglądającej odzież lub bagaż musi podać swoje imię i nazwisko.