Wojewodowie mogą zamykać stadiony dla widzów albo przerywać imprezy masowe na mocy przepisów określonych w art. 34 i 34a u.b.i.m.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 u.b.i.m., wojewoda może zakazać przeprowadzenia imprezy masowej zakazać przeprowadzenia imprezy masowej z udziałem publiczności na całym obiekcie lub w jego wydzielonych sektorach lub wprowadzić, na czas określony albo nieokreślony, zakaz przeprowadzania przez organizatora imprez masowych na terenie województwa lub jego części w przypadku, gdy negatywnie oceni stan bezpieczeństwa i porządku publicznego w związku z planowaną lub przeprowadzoną imprezą masową.

Natomiast prawo wojewody do do przerywania imprez masowych wynika z art. 34a ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. Przesłanką jest uznanie, że dalszy przebieg imprezy może zagrozić życiu lub zdrowiu osób albo mieniu w znacznych rozmiarach, a działania podejmowane przez organizatora są niewystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Wojewoda w art. 34 i art. 34a ustawy zyskał możliwość ingerowania w konstytucyjne prawa i wolności jednostki – zastosowanie tego przepisu wpływa na wolność osobistą osób uczestniczących w imprezach masowych. Uprawnienie to wymaga więc zbadania pod kątem jego zgodności z Konstytucją. Trzeba przy tym pamiętać, że przedmiotowe przepisy służyć mają zapewnieniu bezpieczeństwa imprez masowych, co jest podstawowym celem ustawodawcy.  Z tego względu, a także z uwagi na brak odniesień w orzecznictwie i skąpą literaturę, należy zachować dalece posuniętą ostrożność przy wyciąganiu wniosków w tym zakresie.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 5 lutego 2008 r. stwierdził, że warunkiem konstytucyjności danego przepisu udzielającego kompetencji organowi państwa do ingerencji w chronione konstytucyjnie prawa obywatelskie i interesy jest sformułowanie określonych kryteriów, warunków, kiedy może dojść do ograniczenia tych swobód. Ponadto, należy wziąć pod uwagę rozważania po wyroku TK z 19 czerwca 2018 r. i wywodzone na jego podstawie konstytucyjne prawo jednostki do uczestniczenia w publicznych widowiskach sportowych. Ograniczenia tych dóbr powinny następować w poszanowaniu konstytucyjnych zasad i w ściśle określony sposób.

Jak już zostało wskazane kryteria decyzji wojewody są jednakże bardzo nieprecyzyjne. M. Warchoł twierdzi nawet, że art. 34 ust. 1 i art. 34a ust. 1 u.b.i.m. w obecnym brzmieniu nie określają żadnych przesłanek, które mogłyby stanowić podstawę merytoryczną kontroli decyzji wojewody o przeprowadzeniu imprezy masowej bez udziału publiczności albo o przerwaniu imprezy masowej, dokonywanej na drodze odwołania do Ministra Spraw Wewnętrznych. Jeżeli ustawodawca nie określił tego rodzaju kryteriów, to tym samym kontrola nie może być merytorycznie efektywna.

Analizowane przepisy ustawy mogą uchodzić za niezgodne z zasadą proporcjonalności. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z wolności osobistej mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie. Przedmiotem ograniczenia w art. 34 i 34a u.b.i.m. jest wolność uczestniczenia w zgromadzeniach, gwarantowana i chroniona na podstawie art. 57 Konstytucji RP. Ograniczenie lub pozbawienie tej wolności następuje celem zagwarantowania bezpieczeństwa oraz porządku publicznego. W związku z tym istnieje funkcjonalny związek wprowadzonego ograniczenia, polegającego na krótkotrwałym pozbawieniu jednostki wolności osobistej, z realizacją wartości wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 22 września 2005 r. stanął na stanowisku, że zasada proporcjonalności stawia przed ustawodawcą – z jednej strony wymóg stwierdzenia rzeczywistej potrzeby dokonania w danym stanie faktycznym ingerencji w zakres prawa bądź wolności jednostki. Z drugiej zaś, winna ona być rozumiana jako wymóg stosowania takich środków prawnych, które będą skuteczne, a więc rzeczywiście służące realizacji zamierzonych przez prawodawcę celów.

Chodzi tu także o środki niezbędne w tym sensie, że chronić będą określone wartości w sposób, bądź w stopniu, który nie mógłby być osiągnięty przy zastosowaniu innych środków. Niezbędność oznacza także skorzystanie ze środków jak najmniej uciążliwych dla podmiotów, których prawa lub wolności ulegną ograniczeniu.

Spełnienie powyższych postulatów wymaga bliższej analizy w każdym konkretnym przypadku ograniczenia prawa lub wolności, w szczególności przez skonfrontowanie wartości i dóbr chronionych daną regulacją z tymi, które w jej efekcie podlegają ograniczeniu, jak również przez ocenę metody realizacji ograniczania. 

Wojewoda korzystający z omawianych uprawnień powinien mieć więc na uwadze, że wpływa na korzystanie z wolności osobistych przez jednostkę. Kształt tych przepisów i, szerzej, sens ich istnienia powinien jednak zostać poddany dyskusji.